Λόγω των προβλημάτων ασφάλειας , σταθερότητας η διεθνής κοινότητα έχει προβεί και σχεδιάζει να προβεί σε μία σειρά παρεμβάσεων , για την αποκατάσταση της ειρήνης και την ενσωμάτωση της ευρύτερης περιοχής στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς και συνεργασίας.
Οι παρεμβάσεις αυτές κυμαίνονται από την παροχή καλών υπηρεσιών , τη διευκόλυνση διαπραγματεύσεων , την παροχή οικονομικής βοήθειας, την επίβλεψη εκλογών, τη διάθεση, μεταφορά και διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας, την ανάπτυξη παρατηρητών, την ανάπτυξη διεθνούς αστυνομίας, μέχρι τη διεξαγωγή Επιχειρήσεων Υποστήριξης της Ειρήνης.
Λόγω της φύσης και της ευρύτητας των παραπάνω παρεμβάσεων , άλλες αφορούν ενέργειες στο πολιτικό , διπλωματικό και οικονομικό επίπεδο και άλλες περιλαμβάνουν και ενέργειες στρατιωτικών δυνάμεων , οι οποίες ποικίλουν , από απλή προληπτική ανάπτυξη δυνάμεων , μέχρι τη διεξαγωγή Επιχειρήσεων Διατήρησης της Ειρήνης , κάτω από το Κεφάλαιο VII του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και γενικότερα επιχειρήσεων οι οποίες τείνουν να γίνουν γνωστές με τη γενική ονομασία Επιχειρήσεις Αντίδρασης , σε Κρίσεις (CRISIS RESPONSE OPERATIONS – CRO).
Το ΝΑΤΟ έχει δραστηριοποιηθεί στον τομέα αυτό , έχοντας αναπτύξει σχετικό δόγμα και οργάνωση , τα οποία συνεχώς βελτιώνονται. Παράλληλα αντίστοιχο δόγμα και οργάνωση αναπτύσσει και η ΕΕ , στο πλαίσιο της ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ταυτότητας Άμυνας και Ασφάλειας (ESDI) , ώστε στο μέλλον η ΕΕ να μπορεί να αναλάβει παρόμοιες επιχειρήσεις , είτε αυτόνομα είτε με προσφυγή στα μέσα του ΝΑΤΟ.
Στην κατεύθυνση αυτή κινείται και η δημιουργία της Πολυεθνικής Ταξιαρχίας ΝΑ Ευρώπης , με τη συμμετοχή 7 πλήρων μελών (ΑΛΒΑΝΙΑ , ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ , ΕΛΛΑΔΑ , ΙΤΑΛΙΑ , ΠΓΔΜ , ΡΟΥΜΑΝΙΑ και ΤΟΥΡΚΙΑ) και 3 παρατηρητών (ΗΠΑ , ΚΡΟΑΤΙΑ και ΣΛΟΒΕΝΙΑ).

Οι Δυνάμεις Ταχείας Ανάπτυξης

Για την αντιμετώπιση των παραπάνω προκλήσεων και με βάση τις αποφάσεις των 140 και 141 συνόδων της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ , σε επίπεδο ΓΕΕΘΑ (MC/CS) , της 08 Νοε. και 05 Δεκ. 2000, το ΝΑΤΟ θα διαθέτει , από το 2003/2004 , τις παρακάτω Δυνάμεις Ταχείας Ανάπτυξης DEPLOYABLE FORCES (DF) :

  1. Δυνάμεις Υψηλής Ετοιμότητας , ικανές για διεξαγωγή , με μικρή προειδοποίηση , επιχειρήσεων “Άρθρου 5 – Συλλογικής Άμυνας” και επιχειρήσεων “Μη-Άρθρου 5 – Αντίδρασης σε Κρίσεις” , εντός , πέριξ και μακράν της επικράτειας του ΝΑΤΟ. Οι υπόψη δυνάμεις θα διαθέτουν οργανικές Μονάδες Υποστήριξης Μάχης (CS) και Υποστήριξης ΔΜ (CSS). Μέρος των δυνάμεων Υψηλής Ετοιμότητας θα βρίσκεται σε σχετικά υψηλότερη ετοιμότητα και θα χρησιμοποιείται στην αρχική φάση των επιχειρήσεων , ως “Προαποστελλόμενες Δυνάμεις” (INITIAL ENTRY FORCE – IEF).
  2. Δυνάμεις Χαμηλότερης Ετοιμότητας , ικανές για διεξαγωγή επιχειρήσεων “Άρθρου 5 – Συλλογικής Άμυνας” , για περιοδική αντικατάσταση των δυνάμεων που έχουν εμπλακεί σε επιχειρήσεις “Μη-Άρθρου 5 – Αντίδρασης σε Κρίσεις”, καθώς και για ενίσχυση των παραπάνω δυνάμεων.
  3. Οι παραπάνω δυνάμεις είναι Χερσαίες , Ναυτικές και Αεροπορικές.

Αντίστοιχη φιλοσοφία , αν και σε πολύ αρχικό στάδιο , αναπτύσσεται , όπως προαναφέρθηκε και από την ΕΕ.

Χαρακτηριστικά και Δυνατότητες των Δυνάμεων Ταχείας Ανάπτυξης (DEPLOYABLE FORCES – DF)

  1. Έγκαιρη και Εξασφαλισμένη Διαθεσιμότητα Δυνάμεων.Η φιλοσοφία των DF περιλαμβάνει τις απαραίτητες δυνάμεις , την κατάλληλη σχεδίαση και τις απαιτούμενες διαδικασίες , οι οποίες επιτρέπουν την ικανή και αποτελεσματική στρατιωτική παρουσία στην κατάλληλη στιγμή , για εκπλήρωση κάθε απαίτησης που προκύπτει από αλλαγές στο στρατηγικό περιβάλλον , καθώς και για αντικατάσταση των δυνάμεων που έχουν ήδη εμπλακεί σε μία επιχείρηση. όγω της υψηλής ετοιμότητας και της εξασφαλισμένης διαθεσιμότητας που εκπληρούν οι DF , κρίνονται ως οι πλέον κατάλληλες δυνάμεις , για αντιμετώπιση των νέων απειλών που αντιμετωπίζουν οι χώρες της Βαλκανικής.Στην έγκαιρη διαθεσιμότητα δυνάμεων συμβάλλει ιδιαίτερα το γεγονός ότι οι DF συγκροτούνται κατά βάση από επαγγελματικό προσωπικό , με υψηλό επίπεδο κατάρτισης , εκπαίδευσης και ετοιμότητας.
  2. Δυνατότητα Ανάπτυξης και Ταχυκινησία. (Πέρα από την έγκαιρη και εξασφαλισμένη διαθεσιμότητα οι DF διαθέτουν τις απαραίτητες δυνατότητες (σχεδίαση – διαδικασίες και μέσα) , για ταχεία συγκέντρωση των δυνάμεων , εντός του Θεάτρου Επιχειρήσεων , στον κατάλληλο τόπο και χρόνο.Παρότι το ΘΕ της Βαλκανικής θεωρείται ως ένα δύσκολο ΘΕ , διότι παρουσιάζει μεγάλη ποικιλία εδάφους (από πεδινό έδαφος , μέχρι ορεινό , βαθιά διακεκομμένο και δασωμένο) και κλιματολογικών συνθηκών (από μεσογειακό, μέχρι ηπειρωτικό κλίμα) , εντούτοις εκτιμάται ότι οι DF , μετά την πλήρη ανάπτυξή τους , θα έχουν τις απαραίτητες δυνατότητες ταχυκινησίας , για αντιμετώπιση των επιχειρησιακών απαιτήσεων Θεάτρου της Βαλκανικής.
  3. Αποτελεσματική Εμπλοκή. Οι DF , λόγω της κατάλληλης δομής και του εξοπλισμού τους , διαθέτουν την απαιτούμενη ικανότητα αποτελεσματικής χρησιμοποίησης των δυνάμεων και ιδιαίτερα των οπλικών συστημάτων , για επιτυχή αντιμετώπιση ενός ευρέως φάσματος πιθανών περιπτώσεων εμπλοκής στο Θέατρο της Βαλκανικής.
  4. Αποτελεσματική Διοίκηση και Έλεγχος (C2).Η ευρεία υιοθέτηση και ενσωμάτωση από τις DF , των επιτευγμάτων της σύγχρονης τεχνολογίας και των αποτελεσμάτων της “Επανάστασης των Στρατιωτικών Υποθέσεων” (REVOLUTION OF MILITARY AFFAIRS), τους προσδίδει την απαραίτητη δυνατότητα αποτελεσματικής Διοίκησης και Ελέγχου.
  5. Δυνατότητα Παρατεταμένης Υποστήριξης ΔΜ. Οι Επιχειρήσεις Αντίδρασης σε Κρίσεις (CRO) , στις οποίες ενδέχεται να εμπλακούν οι DF στη Βαλκανική , εκτιμάται ότι θα είναι μεγάλης διάρκειας (άνω των δύο (2) ετών). Το προηγούμενο της Βοσνίας και του Κοσόβου συνηγορεί προς αυτή την κατεύθυνση. Δεδομένης λοιπόν της μεγάλης διάρκειας των παραπάνω επιχειρήσεων , ουσιαστικός παράγων επιτυχίας τους αποτελεί η δυνατότητα συνεχούς και αποτελεσματικής υποστήριξής τους από πλευράς ΔΜ. Η εγγύτητα του ΘΕ της Βαλκανικής με τα κράτη-μέλη της Νότιας Περιοχής του ΝΑΤΟ , επιτρέπει την αξιοποίηση στο μέγιστο βαθμό , της Υποστήριξης Φιλοξενούντος Έθνους , προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνεχής και αποτελεσματική υποστήριξη ΔΜ.
  6. Επιβιωσιμότητα και Προστασία.Η δυνατότητα επιβίωσης και προστασίας των DF , αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα ώστε να ελαχιστοποιηθούν τα αποτελέσματα , κάθε επιθετικής ενέργειας , συμπεριλαμβανομένων και των αποτελεσμάτων των όπλων μαζικής καταστροφής , και παράλληλα να εξασφαλισθεί η ελευθερία κινήσεων και η αποτελεσματικότητα των DF.
  7. Διαλειτουργικότητα και Ευελιξία. Οι DF , μέσω της υιοθέτησης κοινών διαδικασιών , δογμάτων , δομών , προτύπων και συμβατού εξοπλισμού , εκτιμάται ότι έχουν το κατάλληλο επίπεδο διαλειτουργικότητας και τυποποίησης. Η διαλειτουργικότητα αυτή επιτρέπει στις DF να ενσωματώνουν αποτελεσματικά διάφορες πολυεθνικές διακλαδικές δυνάμεις , ανάλογα με το είδος και τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης αποστολής , γεγονός που συμβάλει θετικά στην ταχεία συγκρότησή τους , στην έγκαιρη ανάπτυξή τους και στη βέλτιστη χρησιμοποίησή τους , προς αντιμετώπιση οποιασδήποτε κατάστασης στην Βαλκανική.

Πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα ο ρόλος των Ναυτικών (συμπεριλαμβανομένων και των Αμφιβίων) και των Αεροπορικών Δυνάμεων Ταχείας Ανάπτυξης , οι οποίες , λόγω των χαρακτηριστικών τους , με την έγκαιρη και αξιόπιστη παρουσία τους στα αρχικά στάδια μιας κρίσης , με τη μεγάλη ισχύ πυρός τους και την αποτελεσματική εμπλοκή τους κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων , είναι δυνατόν να συμβάλουν αποτελεσματικά στην αποτροπή και στον περιορισμό της κρίσης.

Πιθανότητες – Προοπτικές Εμπλοκής των DF στα Βαλκάνια

Βασικοί παράγοντες Σχεδίασης

Η ανάπτυξη των DF έπεται χρονικά των πολιτικών και διπλωματικών διαβουλεύσεων , για επίλυση των κρίσεων με ειρηνικά μέσα. Για αυτό το λόγο η σχετική σχεδίαση πρέπει να αρχίζει έγκαιρα , αν είναι δυνατόν ταυτόχρονα με τη συλλογή των πρώτων ενδείξεων , για ενδεχόμενη κρίση και να επιταχύνεται , ανάλογα με την πρόοδο των πολιτικών και διπλωματικών διαβουλεύσεων.
Πριν την ανάπτυξη των DF πρέπει να έχει αποσαφηνιστεί το νομικό πλαίσιο και ο επιδιωκόμενος τελικός σκοπός της υπόψη επιχείρησης , με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τις αντίστοιχες αποφάσεις του ΣΑ/ΟΗΕ.
Η ανάπτυξη των DF πρέπει να γίνεται πάντοτε για διατήρηση του απαραβίαστου των συνόρων , σύμφωνα με τη Τελική Πράξη του ΕΛΣΙΝΚΙ και με απώτερο σκοπό τη διαφύλαξη και υπεράσπιση της διεθνούς ειρήνης , τάξης και νομιμότητας.
Οι DF δεν έχουν δυνατότητες ανάληψης αστυνομικών καθηκόντων , ούτε και δυνατότητες αντιμετώπισης οχλοκρατικών εκδηλώσεων (RIOT CONTROL). Για την αντιμετώπιση των θεμάτων αυτών πρέπει να συγκροτούνται Ειδικές Μονάδες (MULTINATIONAL SPECIALIZED UNITS – MSUs) και μονάδες Διεθνούς Αστυνομίας (INTERNATIONAL POLICE TASK FORCE – IPTF).

Με βάση λοιπόν τα παραπάνω καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι οι DF διαθέτουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και δυνατότητες , που τις κάνουν ιδανικές για συμμετοχή σε Επιχειρήσεις Υποστήριξης της Ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων.

Η γενική αποστολή των DF , σε Επιχειρήσεις Αντιμετώπισης Κρίσεων στη Βαλκανική , θα είναι :

  1. Η έγκαιρη παρουσία της διεθνούς κοινότητας στην περιοχή , για αποσόβηση της κρίσης και στη συνέχεια , για υποστήριξη των πολιτικών και διπλωματικών προσπαθειών , προς επίλυσή με ειρηνικά μέσα.
  2. Η πειστική παρουσία και επίδειξη της αποφασιστικότητας της διεθνούς κοινότητας , για άμεση αντιμετώπιση της κρίσης , πριν αυτή εξελιχθεί σε παράγοντα αποσταθεροποίησης της ευρύτερης περιοχής. Για το σκοπό αυτό οι DF πρέπει να είναι “Δυνάμεις Μεγίστης Αποτροπής” (MAXIMUM DETERRENCE).
  3. Η δημιουργία του απαραιτήτου περιβάλλοντος ασφαλείας και η συμβολή στην ανασυγκρότηση της στοιχειώδους πολιτικής υποδομής της περιοχής που έχει πληγεί από την κρίση , μέχρις ότου οι πολιτικές αρχές της περιοχής θα είναι σε θέση να αναλάβουν την εκτέλεση της αποστολής τους , συμβάλλοντας έτσι στη μακροπρόθεσμη εδραίωση της ειρήνης και της τάξης , στην περιοχή.

Ειδικότερα , οι ενδεικτικές αποστολές , που δύνανται να αναλάβουν οι DF , κατά τη διάρκεια των παραπάνω επιχειρήσεων είναι :

  1. Ως INITIAL ENTRY FORCES (IEF) :
  2. εξασφάλιση των Θαλασσίων και Αεροπορικών Σημείων Εισόδου (SPODs/APODs).
  3. Η εξασφάλιση και τήρηση ανοικτών των γραμμών συγκοινωνιών (LOCs) , καθώς και η απόκτηση και διατήρηση της ελευθερίας κινήσεων (FOM).
  4. Επιτήρηση περιοχής και παροχή έγκαιρης προειδοποίησης.
  5. Εξασφάλιση των σημείων συγκέντρωσης και αποθήκευσης της ανθρωπιστικής βοήθειας.
  6. Ταχεία δημιουργία στρατοπέδων προσφύγων , σε περιπτώσεις που υπάρχει μαζικό κύμα προσφύγων.
  7. Οργάνωση και διεξαγωγή επιχειρήσεων εκκένωσης αμάχων (NON COMBATANT EVACUATION) , ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ταχείας κλιμάκωσης των ταραχών και χειροτέρευσης του περιβάλλοντος ασφαλείας.
  8. Διεξαγωγή επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης SEARCH AND RESCUE (SAR) ή COMBAT SEARCH AND RESCUE (CSAR) , σε περιπτώσεις μεγάλων φυσικών ή τεχνολογικών καταστροφών.
  9. Οργάνωση , μεταφορά και διανομή επείγουσας ανθρωπιστικής βοήθειας , συμπεριλαμβανομένης και της οργάνωσης και ρίψης εφοδίων από τον αέρα.
  10. Αποκατάσταση της στοιχειώδους υποδομής συγκοινωνιών και δημοσίων υπηρεσιών (εφόσον απαιτείται) , για κάλυψη των επειγουσών αναγκών του τοπικού πληθυσμού (διατροφή , ηλεκτροδότηση , υδροδότηση , θέρμανση κλπ.).

Ως Κύριες Δυνάμεις (MAIN FORCES)

  1. Παροχή προστασίας στη μεταφορά και διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας. Διευκρινίζεται ότι η διανομή της ανθρωπιστικής βοήθειας , μετά τη σχετική ομαλοποίηση της κατάστασης , δεν είναι απαραίτητο να γίνεται από τις DF , αλλά είναι δυνατό να αναληφθεί από διεθνείς και μη κυβερνητικούς οργανισμούς και ο ρόλος των NDF να περιοριστεί στη διατήρηση του απαραίτητου περιβάλλοντος ασφαλείας και στην εξασφάλιση της ελευθερίας κινήσεων.
  2. Ανάπτυξη παρεμβαλλόμενης δύναμης με σκοπό το διαχωρισμό των εμπολέμων και την επιτήρηση εφαρμογής των όρων συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός ή συμφωνίας ειρήνευσης.
  3. Επιτήρηση συνόρων , γραμμών διαχωρισμού ή γραμμών κατάπαυσης του πυρός.
  4. Επιβολή κυρώσεων , σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΟΗΕ ή άλλων ενδεχομένως διεθνών οργανισμών.
  5. Καθιέρωση και επιβολή Ζώνης Απαγόρευσης Πτήσεων (NFZ) ή Χερσαίας Ζώνης Ασφαλείας (GSZ).
  6. Καθιέρωση και προστασία “Ασφαλών Περιοχών” ή “Απαγορευμένων Ζωνών”.
  7. ιατήρηση της ελευθερίας κινήσεων της Διεθνούς Δύναμης και των διεθνών ανθρωπιστικών οργανισμών , με παράλληλη απαγόρευση , εφόσον απαιτηθεί , των κινήσεων των πρώην εμπολέμων.
  8. Επιτήρηση αφοπλισμού ή αποστράτευσης και συνδρομή στον έλεγχο μείωσης των εξοπλισμών.
  9. Επίβλεψη ανταλλαγής αιχμαλώτων και απελευθέρωσης κρατουμένων.
  10. Υποβοήθηση στην επιστροφή προσφύγων ή εκτοπισμένων στις εστίες τους.
  11. Υποβοήθηση στην αποναρκοθέτηση και στην περισυλλογή μη εκραγέντων βλημάτων.
  12. Υποβοήθηση και επιτήρηση της περισυλλογής και ασφαλούς εναποθήκευσης πυρομαχικών και άλλων στρατιωτικών υλικών (WEAPONS STORAGE SITES – WSS).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s