Ιστορία του ΓΕΣ

Η ιδέα συγκρότησης τακτικού στρατού στη Νεότερη Ελλάδα γεν­νήθηκε για πρώτη φορά στις αρχές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Μέχρι τότε, κανένα οργανωμένο στρατιωτικό τμήμα δεν υπήρ­χε. Ο αγώνας για την εθνική ανεξαρτησία γινόταν από άτακτα σώμα­τα, αποτελούμενα κυρίως από ομάδες κλεφτών και αρματολών με επικεφαλής εμπειροπόλεμους οπλαρχηγούς. Πρώτος ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, το Μάρτιο του 1821, συγκρό­τησε στο Ιάσιο της Μολδαβίας τον γνωστό Ιερό Λόχο από ένα τάγμα Πεζικού (500 άντρες), 200 ιππείς και μία πυροβολαρχία (4 πυροβόλα).’Ένα χρόνο αργότερα, τον Απρίλιο του 1822, θεσπίστηκε με νόμο η σύσταση τακτικού στρατού.

Το 1833, συστάθηκε Σώμα Γενικών Επιτελών, με αποστολή του τη διεξαγωγή της Επιτελικής Υπηρεσίας του Στρατού.

Το 1877, συγκροτήθηκε για πρώτη φορά το Γενικό Επιτελείο Στρατού, το οποίο αποτέλεσε την πρώτη οργανωμένη επιτελική υπηρεσία του Υπουργείου Στρατιωτικών. Τρία χρόνια, όμως, αρ­γότερα και πριν ακόμη αυτό οργανωθεί πλήρως και λειτουργήσει κανονικά, καταργήθηκε. Στη θέση του συστάθηκε το Γραφείο Επι­τελικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Στρατιωτικών. Συγχρόνως με την κατάργηση του Γενικού Επιτελείου Στρατού, καταργήθηκε και το Σώμα Γενικών Επιτελών.

Το 1904, το Επιτελείο της Γενικής Διοίκησης Στρατού, που είχε συσταθεί για πρώτη φορά το 1900, αναδιοργανώθηκε σε «Γενικό Επιτελείο της Γενικής Διοίκησης Στρατού» με σημαντικά αυξημένες αρμοδιότητες, ενώ η Διεύθυνση Επιτελικής Υπηρεσίας του Υπουρ­γείου Στρατιωτικών περιορίστηκε σε «Τμήμα» αρμόδιο να εισηγεί­ται στο Υπουργείο τις προτάσεις της Γενικής Διοίκησης Στρατού. Συγχρόνως, ανασυστάθηκε και το Σώμα Γενικών Επιτελών, με απο­στολή τη διεξαγωγή της επιτελικής Υπηρεσίας του Στρατού. Δηλαδή, έγινε ένα σοβαρότατο οργανωτικό άλμα, που άρχισε το 1900 και ολο­κληρώθηκε το 1904, γιατί για πρώτη φορά θεσπίστηκε στο Στρατό πλήρως οργανωμένο επιτελικό όργανο, αρμόδιο για την οργάνωση των πολεμικών δυνάμεων, την προπαρασκευή της επιστράτευσης, την αμυντική ενίσχυση της χώρας και όλα τα άλλα συναφή θέματα.

Το 1909, μετά τη στρατιωτική επανάσταση, καταργήθηκαν η Γε­νική Διοίκηση του Στρατού, το Γενικό Επιτελείο της και το Σώμα Γενικών Επιτελών, ενώ ιδρύθηκε η Επιτελική Υπηρεσία Στρατού

υπό το Υπουργείο Στρατιωτικών, η οποία με διάφορες παραλλαγές, παρέμεινε μέχρι τον Ιούλιο του 1923, οπότε μετονομάστηκε σε Γενι­κό Επιτελείο Στρατού, τίτλο που διατηρεί μέχρι σήμερα.

Το έτος 1936, έγινε νέα αναδιοργάνωση του Γενικού Επιτελείου Στρατού, με σκοπό τη βελτίωση της λειτουργίας του και την καλύτερη διεξαγωγή της επιτελικής υπηρεσίας.

Με την κήρυξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου στις 28 Οκτωβρί­ου 1940 και την ανάθεση της Αρχηγίας του Στρατού Ξηράς στον Αντιστράτηγο Αλέξανδρο Παπάγο, μέχρι τότε Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού, συγκροτήθηκε Γενικό Στρατηγείο, το οποίο εγκαταστάθηκε από την ίδια ημέρα στο Ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρετάνια» στο κέντρο της Αθήνας (Πλατεία Συντάγματος). Σχεδόν το σύνο­λο των αξιωματικών του Γενικού Επιτελείου Στρατού επάνδρωσε τα Επιτελικά Γραφεία του Γενικού Στρατηγείου.

Το Δεκέμβριο του 1945, καθορίστηκε νέα οργάνωση του Υπουρ­γείου Στρατιωτικών και του Γενικού Επιτελείου Στρατού, η οποία τροποποιήθηκε τρία χρόνια αργότερα. Το 1950, οπότε και συστάθη­κε για πρώτη φορά το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ), έγινε και νέα τροποποίηση της οργάνωσης του Γενικού Επιτελείου Στρατού. Τα τρία πολεμικά υπουργεία Στρατιωτικών, Ναυτικών και Αεροπο­ρίας, μετονομάστηκαν αντίστοιχα σε υφυπουργεία και εντάχθηκαν σ’ αυτό. Δύο χρόνια μετά, τα υφυπουργεία μετέπεσαν σε Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων και ορίστηκε ένας μόνο υφυπουργός.

Στις 18 Δεκεμβρίου 1968, το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας μετονομάστηκε σε Αρχηγείο Ενόπλων Δυνάμεων (ΑΕΔ), ενώ τα Γε­νικά Επιτελεία Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας σε Αρχηγεία και υπήχθησαν διοικητικά στο Αρχηγείο Ενόπλων Δυνάμεων.

Το καθεστώς αυτό διήρκεσε μέχρι την 1η Αυγούστου 1977, όταν επανήλθαν οι παλιές ονομασίες τους και τα Γενικά Επιτελεία Στρα­τού, Ναυτικού και Αεροπορίας έγιναν και πάλι αυτοτελή, υπαγόμε­να στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας μόνο για τον συντονισμό των μεταξύ τους ενεργειών.

Τον Φεβρουάριο του 1995, αναπροσδιορίστηκαν με νόμο η ορ­γάνωση και η λειτουργία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, καθώς επίσης η διοίκηση και ο έλεγχος των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ιστορικό του κτιρίου

Το Γενικό Επιτελείο Στρατού στεγάζεται σ’ ένα ιδιόμορφο, ογκώδες, αλλά μεγαλοπρεπές κτήριο, που βρίσκεται στα όρια της περιοχής Ελληνορώσων και των Δήμων Νέου Ψυχικού και Παπάγου. Στο ίδιο κτήριο στεγάζονται επίσης όλες οι υπηρεσίες του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και των Γενικών Επιτελείων Εθνικής Άμυνας, Ναυτικού και Αεροπορίας, ενώ η σημερινή του ονομασία είναι «ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ».

Η ανέγερση του κτηρίου, άρχισε την 1η Οκτωβρίου 1951, με την επίβλεψη της 731 Διεύ­θυνσης Έργων Μηχανικού (731 ΔΕΜ). Το 1952, αποφασίστηκε η αξιοποίηση τμήματος της αρχικής μελέτης και η ανέγερση νοσοκομείου διακοσίων μόνο κλινών. Ωστόσο, ένα χρόνο αργότερα, άρχισε να καλλιεργείται νέα σκέ­ψη, για τη χρησιμοποίηση του κτηριακού συγκροτήματος για τη στέγαση του Γενικού Επιτελείου Στρατού, το οποίο πριν και κατά τον πόλεμο του 1940 στεγαζόταν στον επάνω όροφο των παλιών ανακτόρων (σημερινή Βουλή των Ελλήνων) και μετά τον πόλεμο σε ενοικιαζόμενο κτήριο στην οδό Πανεπιστημίου και Κριεζώτου. Εκεί, στεγάζονταν ο Αρχηγός, οι Α’ και Β’ Υπαρχηγοί και τα επιτελικά γραφεία. Τα υπόλοιπα γραφεία και οι διευθύνσεις στε­γάζονταν σε άλλα ενοικιαζόμενα κτήρια στη γύρω περιοχή.

Έτσι τον Ιανουάριο του 1954, αποφασίστηκε η μετατροπή του κτη­ρίου σε Γενικό Επιτελείο Στρατού, με προοπτική επέκτασής του για τη στέγαση αργότερα και των άλλων Γενικών Επιτελείων, καθώς και των γραφείων του Υπουργού και του Υφυπουργού Εθνικής Άμυνας. Την 1η Απριλίου 1955, τελείωσε η ανέγερση του τμήματος δυτικά του κεντρικού κλιμακοστασίου και στις 22 Μαΐου έγι­νε η εγκατάσταση των πρώτων κλιμακίων του Γενικού Επιτε­λείου Στρατού. Στις 16 Νοεμβρίου του ίδιου έτους, τελείωσε και το άλλο μισό του κτηρίου, στο οποίο εγκαταστάθηκαν και οι υπόλοιπες υπηρεσίες του Γενικού Επιτελείου Στρατού.Τον Απρίλιο του 1961, σε νέα πτέρυγα που κατασκευάστηκε την περίοδο εκείνη, μεταφέρθηκε το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας με όλες τις υπηρεσίες του. Το έτος 1969, άρχισε η εργασία ανέγερσης της πτέρυγας του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, η οποία τελείωσε το 1972 οπότε και εγκαταστάθηκε αυτό με όλες τις υπηρεσίες του.

Το 1974, ολοκληρώθηκε η ανέγερση Ιερού Ναού, που ονομάστηκε «Παναγία Παντάνασσα» και η μνήμη της εορτά­ζεται στις 8 Σεπτεμβρίου.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s